Κυριακή 15 Δεκεμβρίου 2019 | 13:25

ΠολιτικήPointer

Ανατολίτικο παζάρι

Ο Ερντογάν εξέθεσε και πάλι τον Τσίπρα, αποκαλύπτοντας τμήμα της συζήτησης που είχαν πρόσφατα στην Αγκυρα, για την οποία ο Τσίπρας και οι επαγγελματίες προπαγανδιστές του Μαξίμου δεν είπαν κουβέντα. «Στον κύριο Τσίπρα δήλωσα: ζητάτε από εμάς τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Ας ανοίξουμε του είπα το Φετιχιέ τζαμί στην Αθήνα», είπε ο Ερντογάν. Και συνέχισε: «Ρώτησα γιατί δεν έχει μιναρέ το τζαμί που θα ανοίξετε; Μου είπε πως αντιδρά η αντιπολίτευση κι εγώ του απάντησα πως η εκκλησιά έχει καμπαναριό, έτσι και το τζαμί πρέπει να έχει μιναρέ».

Πρόκειται, φυσικά, για ανατολίτικο παζάρι, στο οποίο ασφαλώς η τουρκική πλευρά υπερέχει. Οχι μόνο λόγω δύναμης, αλλά επειδή λέει και μερικά λογικά πράγματα. Καμιά τουρκική κυβέρνηση δεν γκρέμισε τα καμπαναριά από τις ορθόδοξες εκκλησιές που λειτουργούν, ενώ αντίθετα, το τζαμί που πρόκειται να κατασκευαστεί στο Βοτανικό, μετά από τόσα χρόνια παλινωδιών και καθυστερήσεων, δε θα έχει μιναρέ, προκειμένου να εξευμενιστεί ο γνωστός εθνικοφασιστικός εσμός.

Το Φετιχιέ τζαμί στην Πλάκα, βέβαια, είναι άλλη υπόθεση. Πρόκειται για αρχαιολογικό μνημείο. Ως τζαμί έχει πάψει να λειτουργεί εδώ και δυο αιώνες. Πάλι καλά που κάποια στιγμή κηρύχτηκε αρχαιολογικό μνημείο, γιατί επί πολλές δεκαετίες χρησιμοποιούνταν πότε ως αποθήκη, πότε ως στρατώνας και πότε ως βοηθητικός χώρος στρατιωτικού φούρνου. Δεν ξέρουμε τι απάντησε ο Τσίπρας στον Ερντογάν (ο τούρκος πρόεδρος δεν είπε κάτι σχετικό), όμως αρκούσε μια απλή σύγκριση με την Αγιασοφιά για να κόψει τη φόρα του Ερντογάν. Κανένας δεν τολμά να προτείνει να μετατραπεί η Αγιασοφιά από ιστορικό μνημείο, όπως την αναγόρευσε ο Κεμάλ Ατατούρκ, σε τζαμί (πόσω μάλλον σε εκκλησιά). Ετσι και το Φετιχιέ τζαμί πρέπει να παραμείνει ιστορικό μνημείο, προσβάσιμο στους πάντες, και φυσικά το τέμενος που θα κατασκευαστεί στο Βοτανικό να έχει το μιναρέ του, όπως προβλέπει η μουσουλμανική θρησκεία.

Το πιθανότερο είναι πως ο Ερντογάν δεν προσβλέπει στην αλλαγή της χρήσης του Φετιχιέ τζαμιού. Το βάζει στη ζυγαριά του παζαριού, για να κερδίσει σε κάποιον άλλο τομέα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Χάλκη δε θα ξανανοίξει, αν στο πλαίσιο του παζαριού ανάμεσα στις δυο χώρες δεν υπάρξει ανάλογης εμβέλειας παραχώρηση και από ελληνικής πλευράς. Οχι πως «πεθαίνουμε» για να ξανανοίξει μια θρησκευτική σχολή (το ελληνικό κράτος, αν ήταν ανεξίθρησκο, θα έπρεπε να μείνει αμέτοχο σ' αυτή την ιστορία, δηλώνοντας ότι αφορά μόνο το τουρκικό κράτος και το δεσποταριάτο του Φαναρίου, που αποτελείται από τούρκους πολίτες), όμως οι αποκαλύψεις του Ερντογάν, που απευθύνεται στο δικό του θρησκευτικό ακροατήριο, δείχνουν πώς γίνεται το παζάρι και απ' αυτή την άποψη είναι χρήσιμες.

Δεν είναι τυχαίο ότι το μέγαρο Μαξίμου δεν έκανε κανένα σχόλιο, επιβεβαιώνοντας έτσι τον Ερντογάν. Ο Τσίπρας γενικά αισθάνεται αμήχανα όταν βρίσκεται απέναντι στο νεοσουλτάνο της Αγκυρας, διότι έχει τη φωλιά του λερωμένη. Του είχε υποσχεθεί ότι θα του παραδώσει σε 15-20 μέρες τους οχτώ φυγάδες στρατιωτικούς, αλλά δεν μπόρεσε να τηρήσει την υπόσχεσή του (τους αποκαλεί μεν πραξικοπηματίες, αλλά τα ελληνικά δικαστήρια αποφάσισαν τη μη έκδοσή τους και τη χορήγηση ασύλου) και ο Ερντογάν του το κοπανάει κάθε φορά που συναντιούνται (βάζει ακόμα και δημοσιογράφους να του κάνουν ερωτήσεις).
Σάββατο 23 Φεβρουαρίου 2019