Κυριακή 22 Σεπτεμβρίου 2019 | 20:02

ΔιεθνήPointer

Λιβύη

Οξύνεται η ενδοϊμπεριαλιστική διαμάχη

Την Πέμπτη, οι στρατιωτικές δυνάμεις του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (ΛΕΣ), που διοικείται από τον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ, ξεκίνησαν την επίθεση εναντίον των δυνάμεων του Γενικού Εθνικού Συμβουλίου, που σταθμεύουν στην πρωτεύουσα της Λιβύης Τρίπολη, με στόχο την ολοκληρωτική κατάληψη της εξουσίας στη χώρα. Η απόπειρα κατάληψης της Τρίπολης από τον Χαφτάρ ήταν θέμα χρόνου, μετά την κατάληψη της Βεγγάζης στα ανατολικά της χώρας το 2017. Οι δυνάμεις του Χαφτάρ διεύρυναν σταδιακά τον έλεγχό τους στο μεγαλύτερο κομμάτι της χώρας και την ίδια στιγμή διαπραγματεύονταν με το Γενικό Εθνικό Συμβούλιο (ΓΕΣ) για το μοίρασμα της εξουσίας.

Τον περασμένο Γενάρη ο ΛΕΣ ξεκίνησε μια σειρά επιχειρήσεων προκειμένου να καταλάβει τις μεγαλύτερες πετρελαιοπηγές του νοτίου τμήματος της Λιβύης ενώ μέχρι το τέλος του μήνα κατέλαβε πλήρως τη Σαμπχά, τη μεγαλύτερη πόλη της νότιας Λιβύης.

Εχοντας καταλάβει περίπου τα δύο τρίτα της χώρας, οι δυνάμεις του Χαφτάρ έστρεψαν τα βλέμματά τους προς τη δυτική Λιβύη και την Τρίπολη. Με προγραμματισμένο για τα μέσα Απρίλη ένα εθνικό συμβούλιο για το μέλλον της χώρας, υπό τη σκέπη του ΟΗΕ, ο Χαφτάρ βιάστηκε να θέσει όσο το δυνατόν περισσότερες περιοχές της χώρας υπό τον έλεγχό του, γιατί ως γνωστόν ό,τι κερδίζεται στο πεδίο της μάχης δύσκολα χάνεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ομως, οι εξελίξεις στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης δε χαροποιούν το σύνολο των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων που έχουν εμπλακεί στην περιοχή.

Η Βρετανία κάλεσε έκτακτο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ την Παρασκευή 12 Απρίλη, στοχεύοντας να πιέσει τον Χαφτάρ να σταματήσει την επίθεση, κάτι που δεν έγινε δεκτό από τη Γαλλία και τη Ρωσία, που επέμειναν στην έκδοση μια χλιαρής ανακοίνωσης που καλεί τον Χαφτάρ σε αυτοσυγκράτηση. Παράλληλα, οι Αμερικάνοι απέσυραν ένα σημαντικό τμήμα των στρατιωτικών δυνάμεών τους που σταθμεύουν στην Λιβύη.

Την Κυριακή 14 Απρίλη, το ΓΕΣ ανακοίνωσε ότι ξεκινάει αντεπίθεση ενάντια στις δυνάμεις του Χαφτάρ με τις μάχες στα περίχωρα της Τρίπολης να σκληραίνουν, προκαλώντας δεκάδες νεκρούς και στις δυο πλευρές. Ο στρατός του Χαφτάρ φέρεται να έχει ήδη καταλάβει τμήματα της πρωτεύουσας, αν και οι πληροφορίες που βγαίνουν προς τα έξω είναι εξαιρετικά συγκεχυμένες.  Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο Χαφτάρ δε θα επιχειρούσε να κινηθεί ενάντια στο ΓΕΣ και να καταλάβει την Τρίπολη, αν δεν έχει την στήριξη και τις διαβεβαιώσεις από διάφορες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και από κράτη με περιφερειακό ρόλο.

Η κίνηση του Χαφτάρ να καταλάβει την Τρίπολη δε συμπίπτει τυχαία με την πολιτική αστάθεια στη γειτονική Αλγερία. Μέχρι πρότινος, ο Χαφτάρ απέφευγε να πλησιάζει τα σύνορα μεταξύ Λιβύης και Αλγερίας, ενώ παράλληλα διατηρούσε ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με το αλγερινό καθεστώς, θέλοντας να αποφύγει οποιαδήποτε προστριβή με απρόβλεπτες συνέπειες. Οι εκκαθαρίσεις στο αλγερινό στρατιωτικό σύμπλεγμα στα μέσα του 2018 και η λαϊκή εξέγερση ενάντια στον Μπουτεφλίκα έδωσαν στον Χαφτάρ τη δυνατότητα να ξεκινήσει την επιχείρηση για την κατάληψη της Τρίπολης χωρίς ιδιαίτερες αντιδράσεις από το αλγερινό καθεστώς.

Ταυτόχρονα, πήρε το πράσινο φως από τους υποστηρικτές του σε διεθνές επίπεδο. Δεν είναι κρυφό ότι η αιγυπτιακή χούντα, η Σαουδική Αραβία, τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ιορδανία και πρόσφατα η Ρωσία και η Γαλλία στηρίζουν στρατιωτικά και πολιτικά τον Χαφτάρ, βλέποντας στο πρόσωπό του τον παράγοντα εξουσίας που μπορεί να τους εξασφαλίσει απρόσκοπτη πρόσβαση στα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Λιβύης. Τον περασμένο Μάρτη, ο Χαφτάρ ταξίδεψε στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας, όπου συναντήθηκε με τον βασιλιά Σαλμάν, ενώ στη συνέχεια κατευθύνθηκε στα ΕΑΕ και την Αίγυπτο. Είναι απίθανο σε αυτές τις συναντήσεις να μη συζήτησε με τις διάφορες πολιτικές και στρατιωτικές ηγεσίες για την επερχόμενη επίθεσή του εναντίον της Τρίπολης.

Η σύγκρουση μεταξύ των δυο πλευρών έχει πάρει διαστάσεις ανοιχτής ενδοϊμπεριαλιστικής σύγκρουσης, που χρησιμοποιεί ως όργανά της ντόπιους πολέμαρχους που ο καθένας έχει υπό τον έλεγχό του δεκάδες πολιτοφυλακές. Από τη μια πλευρά βρίσκονται οι ΗΠΑ, η Ιταλία και δευτερευόντως το Κατάρ και από την άλλη η Γαλλία, η Ρωσία και διάφορες άλλες δυνάμεις με περιφερειακό ρόλο. Φυσικά, στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται το πετρέλαιο, με τα ιταλικά και γαλλικά ενεργειακά μονοπώλια να βρίσκονται σε πλήρη ρήξη. Χαρακτηριστική της κατάστασης είναι η δήλωση του Ματέο Σαλβίνι που κατηγόρησε τη Γαλλία ότι εκμεταλλεύεται την αστάθεια στη Λιβύη προκειμένου να ενισχύσει την παρουσία της γαλλικής Total σε βάρος της ιταλικής ENI. Την περασμένη χρονιά, η Total προχώρησε στην αγορά του 16,33% των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης των πετρελαιοπηγών της Γουάχα της Σύρτης από την αμερικάνικη Marathon Oil, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στο μέτωπο της Τρίπολης και η μεταφορά των στρατιωτικών δυνάμεων του Λιβυκού Εθνικού Στρατού από τη νότια Λιβύη στην Τρίπολη άφησαν ένα κενό ασφαλείας, που έσπευσε να εκμεταλλευτεί το Ισλαμικό Κράτος, ενισχύοντας την παρουσία του στην περιοχή και απειλώντας να ανακαταλάβει τη Σύρτη.

Δεν αποκλείεται τελικά η επιχείρηση του Χαφτάρ στην Τρίπολη να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που προσδοκούσε να λύσει, αποδυναμώνοντας στρατιωτικά τους υφιστάμενους πόλους εξουσίας και αφήνοντας χώρο στο ΙΚ να επανακάμψει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η ιμπεριαλιστική επέμβαση του 2011 στη χώρα οδήγησε στο φούντωμα των αποσχιστικών τάσεων, στο χάος και τη διάλυση, και τον λαό της Λιβύης ανάμεσα στη Σκύλλα των ντόπιων πολέμαρχων και την Χάρυβδη των ιμπεριαλιστών.
Σάββατο 20 Απριλίου 2019