Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2019 | 07:01

ΕπικαιρότηταPointer

Πόλεμος συμμοριών με βαρείς θεσμικούς τίτλους

Ο Παπαγγελόπουλος ερευνάται από ειδική επιτροπή της Βουλής με βαρύτατες κατηγορίες. Η ουσία των κατηγοριών στηρίζεται σε καταθέσεις εισαγγελέων (Ράικου, Αγγελής), σύμφωνα με τις οποίες αυτός, με όργανά του την εισαγγελέα Διαφθοράς Τουλουπάκη και τους δύο βοηθούς της, έστησε σκευωρία σε βάρος δύο πρώην πρωθυπουργών και οχτώ πρώην υπουργών, κατηγορώντας τους για χρηματισμό από τη Novartis. Οι δύο αυτοί εισαγγελείς λένε τα δικά τους, ενώ ο Αγγελής, που ήταν μέχρι πρόσφατα αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου επόπτης της εισαγγελίας Διαφθοράς, καταθέτει για συναντήσεις του με τον υπουργό Δικαιοσύνης Καλογήρου, την πρώην εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημητρίου και την πρώην γενική επιθεωρήτρια Δημόσιας Διοίκησης Παπασπύρου, που είχαν ως μενού το «φάγωμα» της Τουλουπάκη, επειδή τα είχε κάνει θάλασσα.
 
Κι ενώ η επικαιρότητα κατακλύζεται από όσα έχουν καταθέσει η Ράικου και ο Αγγελής, «σκάει» η αναφορά των τριών εισαγγελέων κατά της Διαφθοράς προς τους προϊσταμένους τους στον Αρειο Πάγο, σύμφωνα με την οποία ο πρώην προστατευόμενος μάρτυρας (και στη συνέχεια κατηγορούμενος) Μανιαδάκης (καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας), περί τον Οκτώβρη-Νοέμβρη του 2018 εμφανίστηκε έντρομος ενώπιόν τους και τους ανέφερε ότι ο Στουρνάρας τον κάλεσε σε γεύμα στην ΤτΕ και του είπε ότι γνωρίζει πως είναι ένας από τους προστατευόμενους μάρτυρες και πως όταν αλλάξει η κυβέρνηση, αυτός (ο Στουρνάρας) μαζί με άλλα δύο πολιτικά πρόσωπα θα τσακίσουν τους εισαγγελείς και τους μάρτυρες.
 
Από τότε που τους κατέθεσε τα συγκεκριμένα περιστατικά ο Μανιαδάκης, πέρασε ένας χρόνος. Η Τουλουπάκη και οι βοηθοί της δεν τα κατέγραψαν σε καταθέσεις, ούτε άσκησαν διώξεις ως όφειλαν. Τα θυμήθηκαν τώρα που βρίσκονται στα πρόθυρα να τους απαγγελθεί κατηγορία (ως φυσικών αυτουργών, με ηθικό αυτουργό τον Παπαγγελόπουλο). Αυτό δε σημαίνει πως όσα λένε δεν έχουν δόση αλήθειας, όμως οι ισχυρισμοί τους, που έρχονται με τόση καθυστέρηση, δεν έχουν καμιά αξία, δεδομένου ότι δεν έχουν αποτυπωθεί σε επίσημη μαρτυρική κατάθεση του Μανιαδάκη. Το μόνο που αποδεικνύουν είναι το σκοτεινό παρασκήνιο στο οποίο συμμετείχαν, συζητώντας εξωθεσμικά με τον Μανιαδάκη και κρατώντας ως «καβάτζα» αυτά που (υποτίθεται πως) τους είπε.
 
Λέμε ότι ο ισχυρισμός των εισαγγελέων έχει δόση αλήθειας, γιατί τη συνάντηση με τον Μανιαδάκη στην ΤτΕ την έχει επιβεβαιώσει ο ίδιος ο Στουρνάρας. Μόνο που δίνει άλλη εκδοχή. Εχει καταθέσει πως είχε τη μαρτυρία του Μανιαδάκη, ο οποίος σε συνάντησή τους στις 20 Απρίλη του 2018 στην ΤτΕ του είπε ότι του ασκήθηκαν ασφυκτικές πιέσεις από τους τρεις εισαγγελείς διαφθοράς να καταθέσει ψευδώς εναντίον των Σαμαρά, Βενιζέλου, Γεωργιάδη και Στουρνάρα ότι χρηματίζονταν από τη Novartis, αλλιώς δε θα ξαναδεί τα παιδιά του. Δεν μας είπε, όμως, ο Στουρνάρας πώς βρέθηκε ο Μανιαδάκης στην ΤτΕ; Πήγε μόνος του, τον κάλεσε ο Στουρνάρας ή υπήρξε και… μεσάζοντας; Επίσης, προκαλεί εντύπωση η χρονική διαφορά. Απρίλη του 2018 λέει ο Στουρνάρας ότι συναντήθηκε με τον Μανιαδάκη, Οκτώβρη-Νοέμβρη του 2018 λένε οι εισαγγελείς Διαφθοράς ότι τους ανέφερε τα καθέκαστα ο Μανιαδάκης. Τους τρεις εισαγγελείς, πάντως, διαψεύδει τώρα και ο Μανιαδάκης, που έχει αλλάξει στρατόπεδο (όχι τώρα, από την εποχή που κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ - γι' αυτό και από προστατευόμενος μάρτυρας μετατράπηκε σε κατηγορούμενο).
 
Εμείς δεν πρόκειται να παραστήσουμε τους ντετέκτιβ. Επιλέγουμε απλά κάποια στοιχεία για να καταδείξουμε το βρομερό παρασκήνιο γύρω απ' αυτή την ιστορία, με πρωταγωνιστές στελέχη πολιτικών κομμάτων και ανώτερους και ανώτατους δικαστικούς. Χωρίς καμιά υπερβολή, όλα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας θυμίζουν πόλεμο συμμοριών της μαφίας και όχι «κανονική θεσμική λειτουργία» και «διάκριση των εξουσιών».
 
Σύστριγγλο παραλλαγής
 
Ολ' αυτά πέρασαν, προς το παρόν, σε δεύτερη μοίρα. Το μείζον θέμα τώρα, που έχει καταλάβει την πολιτική επικαιρότητα, μην αφήνοντας χώρο για οτιδήποτε άλλο (αυτά έχει η «καθαρή» πολιτική) είναι το αν καλώς εξαιρέθηκαν οι Πολάκης και Τζανακόπουλος από τη σύνθεση της επιτροπής της Βουλής που διεξάγει την προκαταρκτική εξέταση κατά Παπαγγελόπουλου ή αν η εξαίρεση είναι μια παράνομη πράξη, που συνιστά «κοινοβουλευτικό πραξικόπημα» (Γεροβασίλη) και μετατρέπει την επιτροπή σε «χουντοεπιτροπή» (Ραγκούσης) και αποκαλύπτει τα μέλη της ως «φασίστες» (Τζάκρη).
 
Μιλάμε, όπως αντιλαμβάνεστε για το απόλυτο πολιτικό ξεκατίνιασμα. Τι είναι η επιτροπή για τη διεξαγωγή προκαταρκτικής εξέτασης, πολιτικό ή δικαστικό όργανο; Είναι ένα πολιτικό όργανο στο οποίο έχουν ανατεθεί δικαστικά καθήκοντα. Οι εισαγγελείς και οι ανακριτές, που κάνουν προκαταρκτικές εξετάσεις, προανακρίσεις, ανακρίσεις, είναι μονομελή δικαστικά όργανα, οι δικαιοδοσίες των οποίων υπάγονται στους δικονομικούς κανόνες. Οι διάδικοι σε μια ποινική διαδικασία έχουν καθορισμένα δικαιώματα. Ολες οι ενστάσεις τους κρίνονται από ανώτερα όργανα, πολυμελή συνήθως. Και βέβαια, αν ένας δικαστικός έχει οποιαδήποτε ανάμιξη σε μια υπόθεση (πολλώ μάλλον αν έχει καταθέσει ως μάρτυρας σ' αυτή την υπόθεση) εξαιρείται αμέσως. Συνήθως αυτοεξαιρείται, δεν περιμένει να του υποβάλλουν αίτημα εξαίρεσης.
 
Προσέξτε τώρα τι έχουμε στην περίπτωση της επιτροπής της Βουλής. Οι πασόκοι δήλωσαν ως μάρτυρες τους Πολάκη και Τζανακόπουλο, που έχουν οριστεί από τον ΣΥΡΙΖΑ ως μέλη της επιτροπής. Μαζί με τη ΝΔ ψήφισαν την εξαίρεσή τους, γιατί δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα μάρτυρες και ανακριτές που θα αξιολογήσουν τη μαρτυρία τους. Τυπικά ακούγεται ως νομικά ορθό. Αν όμως ακολουθηθεί αυτή η λογική, μπορούν οι συριζαίοι να βρουν κάποιους βουλευτές της ΝΔ ή του ΚΙΝΑΛ που κάποτε κάτι δήλωσαν για το σκάνδαλο Novartis,  να τους προτείνουν ως μάρτυρες, μετά να ζητήσουν την εξαίρεσή τους και στο τέλος να ψάχνουν για να βρουν βουλευτές για να στελεχώσουν την επιτροπή.
 
Δε σταματούν, όμως, εδώ τα ευτράπελα. Ο Τζανακόπουλος και ο Πολάκης ψήφισαν κατά της εξαίρεσής τους, αφού ήταν μέλη της επιτροπής. Στα δικαστικά όργανα, αυτός του οποίου ζητείται η εξαίρεση δεν έχει το δικαίωμα να την κρίνει. Αν ζητηθεί η εξαίρεση ολόκληρης της σύνθεσης ενός δικαστηρίου, ανεβαίνει στην έδρα άλλη σύνθεση και κρίνει την αίτηση εξαίρεσης. Τυπικά και υποκριτικά είναι όλα αυτά, αλλά τουλάχιστον τηρούνται. Εδώ οι προτεινόμενοι για εξαίρεση ήταν ταυτόχρονα και κριτές της πρότασης. Επίσης, στη δικαστηριακή πρακτική, εκείνος που ζητά την εξαίρεση κάποιου παράγοντα δεν είναι ταυτόχρονα και κριτής της αίτησης εξαίρεσης. Στην επιτροπή της Βουλής, αυτοί που ζήτησαν την εξαίρεση του συριζαϊκού διδύμου ήταν ταυτόχρονα και κριτές της αίτησης εξαίρεσης! Τα πάντα κρίθηκαν σε επίπεδο πολιτικών συσχετισμών (οι ζητούντες την εξαίρεση είχαν και την πλειοψηφία στην επιτροπή) και όχι σε επίπεδο δικονομικής τυπικότητας. Δεν είχαν την πρόνοια να πουν: «η επιτροπή προτείνει, κατά πλειοψηφία, την εξαίρεση των Τζανακόπουλου-Πολάκη και θέτει την πρότασή της στην κρίση της Ολομέλειας της Βουλής (με υποχρέωση αποχής και των προτεινόμενων για εξαίρεση και εκείνων που έκαναν την πρόταση).
 
Ολα αυτά τα δικονομικά τερατουργήματα, που διαπράχθηκαν και από τους συριζαίους και από τους πασοκονεοδημοκράτες, με την κάθε πλευρά να αναδεικνύει αυτά των αντιπάλων και να κρύβει τα δικά της, προκύπτουν από το θεσμικό τερατούργημα του νόμου περί ευθύνης υπουργών. Αυτός ο νόμος, προκειμένου να κρατήσει υπό αυστηρό πολιτικό έλεγχο την παράνομη (υπαρκτή ή εικαζόμενη) δράση υπουργών, αναθέτει εισαγγελικά και προανακριτικά καθήκοντα στη Βουλή. Ετσι, εξ ορισμού οι ελεγχόμενοι συμμετέχουν στη διαδικασία του ελέγχου (ανεξάρτητα αν ανήκουν στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία ή την κοινοβουλευτική μειοψηφία). Και αν δε συμμετέχουν ως φυσικά πρόσωπα, συμμετέχουν μέσω των κομμάτων τους, που τους υπερασπίζονται. Η ίδια η θέσπιση ενός τόσο πολυμελούς οργάνου, αμιγώς πολιτικού, όπως η επιτροπή για για τη διεξαγωγή προκαταρκτικής εξέτασης, εμπεριέχει εξαρχής όλες αυτές τις αντιφάσεις, με αποτέλεσμα, όταν τα πράγματα πολώνονται, η δικονομία να χρησιμοποιείται όχι ως εργαλείο διευθέτησης μιας νομικής διαδικασίας, αλλά ως εργαλείο επίλυσης των πολιτικών διαφορών.
 
Ολα τα υπόλοιπα είναι πολιτική μπουρδολογία, μέσα από την οποία η καθεμιά από τις αντιτιθέμενες πλευρές προσπαθεί να ενισχύσει τη θέση της και να αποκομίσει πολιτική υπεραξία. Αργησαν λίγο οι νεοδημοκράτες μέχρι να ανακαλύψουν το προηγούμενο του 2010, όταν δύο βουλευτές του ΠΑΣΟΚ εξαιρέθηκαν από την υπόθεση του Βατοπεδίου, με τη σύμφωνη γνώμη και του ΣΥΡΙΖΑ. Ατάραχοι οι νομικοί του ΣΥΡΙΖΑ έβαλαν τον Τσίπρα να γράψει στον Τασούλα: «Η επίκληση παλαιότερης γνωμοδότησης του Επιστημονικού Συμβουλίου της Βουλής, που επικαλείται την αυτονόητη ισχύ της αρχής της μεροληψίας κατά τη συγκρότηση των κοινοβουλευτικών επιτροπών, είναι εμφανώς προσχηματική και σε κάθε περίπτωση παντελώς αβάσιμη, δεδομένου ότι μόνο το αποφασίζον όργανο, η Ολομέλεια της Βουλής, θα μπορούσε να εξετάσει σχετικό ζήτημα πριν λάβει την απόφασή της για συγκρότηση της επιτροπής». Δηλαδή, αν το θέμα αναπεμφθεί στην Ολομέλεια της Βουλής, θα είναι όλα εντάξει; Αν η πλειοψηφία ΝΔ-ΚΙΝΑΛ εγκρίνει την εξαίρεση των Πολάκη-Τζανακόπουλου, θα πάψει να υφίσταται η «χουντοεπιτροπή» και θα γίνει μια δημοκρατικά λειτουργούσα επιτροπή;
 
Και εν πάση περιπτώσει, ο Τσίπρας επικαλείται μια νομική επιχειρηματολογία. Το «ελάτε να μας βγάλετε από την αίθουσα, αν σας βαστάει» του Πολάκη σε ποια νομική επιχειρηματολογία εδράζεται; Ισως γι' αυτό η Γεροβασίλη, ως γραμματέας της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, έσπευσε να χαρακτηρίσει «προσωπικές» τις απόψεις Πολάκη. Ο Τσίπρας απευθύνθηκε με μακροσκελή επιστολή (με κυρίαρχη τη νομική επιχειρηματολογία) στον Τασούλα, ζητώντας του να μεριμνήσει «για την άμεση αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής τάξης και την εφαρμογή της απόφασης της Ολομέλειας της Βουλής». Ο Τασούλας δεν πρόκειται, φυσικά, να διαφωνήσει με την απόφαση της πλειοψηφίας της επιτροπής. Για να μη γίνει καμιά στραβή, έσπευσε και ο Πέτσας να δώσει γραμμή, αποφαινόμενος ότι η απόφαση της επιτροπής είναι σύννομη (κατά τα άλλα, αυτή είναι μια υπόθεση αποκλειστικά της Βουλής και η κυβέρνηση δεν παρεμβαίνει!). Μένει να γίνουν οι τελικές κινήσεις και από τις δύο πλευρές.
 
Εννοείται πως η λύση που θα δοθεί (όποια κι αν είναι αυτή) θα είναι πολιτική λύση. Γιατί και η εμπλοκή είναι πολιτική και όχι δικονομική. Σιγά τη σημασία που έχουν οι μαρτυρικές καταθέσεις του Πολάκη και του Τζανακόπουλου και τους έβαλαν ως μάρτυρες. Και οι δυο έχουν δώσει εξηγήσεις για τα επίμαχα ζητήματα. Το μόνο που θα κάνουν θα είναι να τις επαναλάβουν. Ο μεν Πολάκης είχε πει πως συμπερασματικά οδηγήθηκε στην άποψη ότι οι προστατευόμενοι μάρτυρες πιάστηκαν να παρανομούν και κελάηδησαν για να γλιτώσουν, ο δε Τζανακόπουλος έχει πει πως επισκέφτηκε τον Αρειο Πάγο για να ζητήσει ενημέρωση. Τίποτα καινούργιο δεν προστέθηκε έκτοτε, τίποτα καινούργιο δεν πρόκειται να καταθέσουν ως μάρτυρες στην προκαταρκτική εξέταση. Θα μπορούσαν οι πασοκονεοδημοκράτες να θυμίσουν αυτές τις παλιές ιστορίες και να κάνουν μ' αυτόν τον τρόπο τον ντόρο. Με τον Πολάκη και τον Τζανακόπουλο απέναντί τους. Επέλεξαν να τους καλέσουν ως μάρτυρες, για να οδηγηθούν στην εξαίρεση, όντας βέβαιοι ότι θα ακολουθήσει το σύστριγγλο, πίσω από το οποίο θα κρυφτούν όλα τα υπόλοιπα. Γιατί έχει γίνει φανερό ότι η κατηγορία κατά Παπαγγελόπουλου είναι εντελώς αδύναμη νομικά (για να μην πούμε ανύπαρκτη). Γι' αυτό, άλλωστε, ο Μητσοτάκης φρόντισε να βγάλει την ουρά του έξω απ' αυτή τη διαδικασία. Γι' αυτό ανέθεσαν το χειρισμό στον πολιτικά ανύπαρκτο Πλεύρη και όχι σε κάποιον έμπειρο δεξιό βουλευτή που να διαθέτει κι ένα στοιχειώδες πολιτικό εκτόπισμα.
 
Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ άρπαξε από τα μαλλιά την ευκαιρία. Θα μπορούσε κάλλιστα να αντικαταστήσει τον Πολάκη και τον Τζανακόπουλο, αφού προηγουμένως καταγγείλει τους πασοκονεοδημοκράτες. Προτίμησε κι αυτός να το κάνει μπάχαλο, για να στηρίξει τη θέση του ότι υπάρχει σκευωρία σε βάρος του Παπαγγελόπουλου για να πληγούν ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας. Και βέβαια, για το μπάχαλο ο Πολάκης ήταν ο ιδανικός. Εχει το know how.
 
ΥΓ. Ο Καστανίδης, τελευταία κομματική στάση του οποίου είναι το ΚΙΔΗΣΟ του Γιωργάκη, είναι εκλεγμένος βουλευτής του ΚΙΝΑΛ. Αυτό δεν τον εμπόδισε να διαφωνήσει δημόσια με το κόμμα του και να συμφωνήσει με τον ΣΥΡΙΖΑ. Πρόκειται άραγε για προσωπική… νομική θέση ή για πολιτική θέση με τη σύμφωνη γνώμη του Γιωργάκη;
Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2019