Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2019 | 06:38

ΕπικαιρότηταPointer

Ο Joker, η λαϊκή αντιβία και οι σίριαλ κίλερ



Η προειδοποίηση του αμερικάνικου στρατού ήταν σαφής. Σε email της 18ης Σεπτέμβρη, τα στρατιωτικά στελέχη έλαβαν οδηγία να είναι ενήμερα για τις εξόδους διαφυγής από τους κινηματογράφους που παίζουν την πολύκροτη ταινία Joker της Warner Bros. Το μήνυμα έλεγε τα εξής… διασκεδαστικά: «Τρέξε αν μπορείς. Αν κολλήσεις, κρύψου και μείνε ήσυχος. Αν αυτός που πυροβολεί σε βρει, τότε πολέμησε με όποιο τρόπο μπορείς»! Την ύπαρξη αυτού του απίστευτου email που διαδόθηκε πλατιά στο Διαδίκτυο, όχι μόνο δεν τη διέψευσε αλλά την επιβεβαίωσε ο Αμερικάνικος Στρατός!

Την ίδια στιγμή, η Warner Bros αισθάνθηκε την ανάγκη να απαντήσει στους συγγενείς των θυμάτων της μαζικής σφαγής δώδεκα ανθρώπων το 2012 σε κινηματογράφο του Κολοράντο, σχετικά με το «επικίνδυνο μήνυμα» της ταινίας Joker, λέγοντας τα εξής: «Η βία των όπλων στην κοινωνία μας είναι ένα κρίσημο ζήτημα και εκφράζουμε τη βαθιά μας συμπάθεια σε όλα τα θύματα και τις οικογένειεες που επλήγησαν από αυτές τις τραγωδίες. Η εταιρία μας έχει μακρά ιστορία δωρεών στα θύματα της βίας, συμπεριλαμβανομένου του Aurora (σ.σ. του κινηματογράφου που έγινε η σφαγή κατά την προβολή της ταινίας “Ο σκοτεινός ιππότης: Η επιστροφή“)… Μην κάνετε λάθος: Ούτε ο φανταστικός χαρακτήρας Joker, ούτε η ταινία συνιστούν επιδοκιμασία της βίας οποιουδήποτε είδους στον πραγματικό κόσμο. Δεν είναι στις προθέσεις ούτε της ταινίας, ούτε των συντελεστών της, ούτε του στούντιο να παρουσιάσει αυτνό το χαρακτήρα ως έναν ήρωα».

Ο ίδιος ο πρωταγωνιστής Χοακίν Φίνιξ αναγκάστηκε να φύγει από συνέντευξη με τη βρετανική Telegraph, όταν του υποβλήθηκε το επίμαχο ερώτημα: «Δεν ανησυχείτε ότι αυτή η ταινία μπορεί διαστρεβλωμένα να καταλήξει εμπνέοντας ακριβώς αυτό το είδος ανθρώπων, με πιθανά τραγικά αποτελέσματα»; Ο Φίνιξ πανικοβλήθηκε και δήλωσε εντελώς απροετοίμαστος για τέτοιες ερωτήσεις, ενώ χρειάστηκε τουλάχιστον μία ώρα συνομιλιών με τους υπόλοιπους συντελεστές της ταινίας για να επιστρέψει και να παραδεχτεί ότι ο ήρωας είχε κάτι που έπρεπε να ανακαλύψει, χωρίς να το έχει πλήρως καταλάβει. Δεν περιμέναμε διαφορετική συμπεριφορά από σταρ του Χόλιγουντ, που πέραν της έξοχης υποκριτικής δε γνωρίζουν και πολλά για το «περιθώριο» και τους ανθρώπους που -όπως προκλητικά χλεύαζε ο… πατήρ του γνωστού Μπάτμαν στην ταινία, ένας χαρακτήρας… φτυστός ο Τραμπ- είναι άνθρωποι που δεν έχουν πετύχει τίποτα στη ζωή τους και γι’ αυτό «μισούν εμάς που είμαστε πετυχημένοι»!

Προκειμένου να πουλήσει μια άλλη εκδοχή του γνωστού υπερήρωα (που για χρόνια έχει ταυτιστεί με το «απόλυτο κακό», που κυνηγά ο «καλός πολυεκατομμυριούχος» Μπάτμαν), η Warner Bros έσπευσε να παρουσιάσει μια πιο ρεαλιστική εκδοχή τού πώς γίνεται κάποιος «κακός». Η κοινωνική απομόνωση, οι διακρίσεις, οι κοινωνικές ανισότητες, η έλλειψη ευκαιριών, η ανάδειξη διεφθαρμένων στελεχών (όπως οι τρεις γιάπηδες που εκτελεί αμυνόμενος ο Joker, αφού πρώτα τον έχουν ξυλοφορτώσει, επειδή αντέδρασε στη σεξουαλική παρενόχληση μιας κοπέλας μέσα στο Μετρό), η υποκρισία των μίντια (μέρος της οποίας ενσάρκωσε ο Ντε Νίρο, ως ένας κυνικός τηλεπαρουσιαστής που δε δίστασε να χλευάσει τον κωμικό Joker, πριν τον καλέσει στην εκπομπή του), είναι πράγματα που αγγίζουν πολύ κόσμο που δεν ανήκει στους «πετυχημένους». Η ταινία χρησιμοποιεί αυτές τις αλήθειες για να προβάλει ένα χαρακτήρα που ταυτίζεται με την απόλυτη παράνοια, το «απόλυτο κακό». Ετσι, η βία που αυτός προκαλεί εμπνέει -σύμφωνα πάντα με την ταινία-τους λούμπεν-προλετάριους που κάνουν πλιάτσικα και σηκώνουν τις γροθιές τους ζητώντας αντίσταση και θάνατο στους πλούσιους! Εικόνες που τις έχουμε δει παλαιότερα στο Λος Αντζελες, το Μπουένος Αιρες και τα παρισινά προάστια ή πιο πρόσφατα το Σαντιάγο και το Χονγκ Κονγκ, παρελαύνουν μπροστά από τον κινηματογραφικό φακό για να μας υπενθυμίσουν ότι η βία είναι «κακιά απ’ όπου κι αν προέρχεται», ότι καταλήγει στην «παράνοια», τους σίριαλ κίλερ και το χάος. 

Το θέμα όμως είναι ότι η συσσωρευμένη εξαθλίωση γεννά τη λαϊκή αντιβία, όχι ως «παράνοια» αλλά ως αγανάκτηση και οργή ανθρώπων που δεν έχουν να χάσουν τίποτα πέρα από τις αλυσίδες τους, απαιτώντας αυτά που τους στερεί το σύστημα. Οι γραβατωμένοι κύριοι του Χόλιγουντ το γνωρίζουν καλά αυτό και το φοβούνται όπως ο διάολος το λιβάνι.

Θυμούνται με τρόμο τα εξαγριωμένα πλήθη πριν από 26 χρόνια στο Λος Αντζελες, όταν έβαζαν φωτιές στη βιομηχανία του σινεμά. Μπορεί αυτό να αποτελεί ανάμνηση από τα παλιά, όμως όλοι περιμένουν ότι κάποτε θα επιστρέψει.

Μια κοινωνία βουτηγμένη στην υποκρισία και τον συντηρητισμό

Κοντεύουμε να κλείσουμε βδομάδα από τότε που σε μείζον πολιτικό και κοινωνικό θέμα έχει αναδειχτεί η αστυνομική επιχείρηση σε κινηματογραφικές αίθουσες προκειμένου να συλληφθούν πιτσιρικάδες που παρακολουθούσαν την ταινία «Joker». Κι όπως συμβαίνει πάντοτε σε τέτοιες περιπτώσεις, περισσεύει η υποκρισία απ' όλες τις πλευρές.

Από την κυβερνητική, καταρχάς, που έσπευσε να ρίξει την ευθύνη σε κάποιους υπηρεσιακούς παράγοντες. Λες και υπήρχε περίπτωση να κινηθεί ο μηχανισμός καταστολής (εισαγγελία και αστυνομία) χωρίς κυβερνητική έγκριση. Λες και υπήρχε περίπτωση δύο απλοί υπάλληλοι του υπουργείου Πολιτισμού να έστησαν όλη αυτή την επιχείρηση (στην οποία συμμετείχαν και οι ίδιες) με δική τους πρωτοβουλία, χωρίς να έχουν την έγκριση των προϊσταμένων τους και χωρίς οι προϊστάμενοι να έχουν ενημερώσει (τουλάχιστον) την πολιτική ηγεσία. Λες και υπήρχε περίπτωση η μπατσαρία να κινήσει τόσες δυνάμεις (περιπολικό και καμιά δεκαριά δικάβαλες μηχανές της ΔΙΑΣ πήγαν μόνο στο «Αελλώ» στην Πατησίων) και η υπηρεσιακή και πολιτική ηγεσία να μην ξέρει τίποτα. Τουλάχιστον οι αξιωματικοί των μπάτσων ξέρουν να φυλάγονται από τέτοιες κακοτοπιές. Γι' αυτό και εισέπραξαν τον έπαινο, ότι απλά έκαναν το καθήκον τους.

Η πλάκα είναι πως στη συγκεκριμένη υπόθεση βρέθηκαν μπλεγμένοι δύο πρώην πασόκοι που τους έκανε υπουργούς ο Μητσοτάκης, η Μενδώνη και ο Χρυσοχοΐδης. Η μεν πρώτη τα έριξε στους υπαλλήλους, ο δε δεύτερος δήλωσε πως θα… παρανομήσει, πηγαίνοντας να δει την ταινία παρέα με τον 15χρονο γιο του! Πώς ν' αντέξει το γεγονός ότι δεν του την έπεσε μόνον ο Τσίπρας, αλλά και ο Ραγκούσης, ο οποίος ήταν ένας από τους υπουργούς του Γιωργάκη που υπέγραψαν το νόμο που εφάρμοσαν Μενδώνη και Χρυσοχοΐδης.

Οταν αποκαλύφθηκε το γεγονός (δεν ήταν και δύσκολο, αφού στο ΦΕΚ δημοσιεύονται και τα ονόματα των υπουργών που εισηγήθηκαν ένα νόμο), ο Ραγκούσης έσπευσε να πει ότι δεν ήταν δικός του νόμος αλλά νόμος του Γερουλάνου, που ήταν υπουργός Πολιτισμού. Στην ίδια αυλή, την αυλή του Γιωργάκη ανήκαν και οι δύο (έφεραν μάλιστα τον… τιμητικό τίτλο του «κηπουρού»). Και η ευθύνη σε μια κυβέρνηση είναι συλλογική. Ομως ο Ραγκούσης είχε βάλει και την υπογραφή του στο νομοσχέδιο, χωρίς φυσικά να έχει καμιά… αριστερή αναστολή. Την… αριστεροσύνη του, άλλωστε, την έχουμε γνωρίσει πολλές φορές, ιδιαίτερα στη διάρκεια της απεργίας πείνας των 300 μεταναστών, όταν ήταν αυτός που σαμποτάριζε συμβιβαστικές προτάσεις άλλων υπουργών, ακόμα και του ίδιου του Γιωργάκη.

Το ίδιο, βέβαια, ισχύει για τον ΣΥΡΙΖΑ. Διατήρησε αυτόν τον νόμο (συνέχεια μεταξικού νόμου του 1937). Δεν τον εφαρμόσαμε, όμως, λένε οι συριζαίοι. Ούτε οι προηγούμενες κυβερνήσεις, δεξιές και σοσιαλδημοκρατικές, τον εφάρμοσαν. Από το 1960 είχε να παρατηρηθεί επιχείρηση σε κινηματογράφους για να συλληφθούν ανήλικοι «παραβάτες». 

Ο νόμος «έτυχε» να εφαρμοστεί για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια από την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Οχι τυχαία. Είναι η κυβέρνηση που ποντάρισε πολλά στα αντανακλαστικά της κοινωνικής συντήρησης, στην «ασφάλεια», στις φοβίες για τους «ξένους» που «μολύνουν τον ελληνορθόδοξο πολιτισμό». Η κυβέρνηση «του νόμου και της τάξεως». Σ' αυτό το δόγμα εντάσσεται και η επιχείρηση στους κινηματογράφους. Μόνο που δεν τους βγήκε, γιατί δε ζούμε στην εποχή της καταπολέμησης του «τεντιμποϊσμού». Οταν το διαπίστωσαν (φανταζόμαστε την έκπληξη που βίωσαν), έσπευσαν να αναδιπλωθούν και να φορτώσουν την ευθύνη σε κάποιους υπηρεσισκούς παράγοντες. Είναι και αντιδραστικοί και θρασύδειλοι.

«Οσον αφορά την ουσία της υπόθεσης, η Αστυνομία κάνει τη δουλειά της, εφαρμόζοντας τους νόμους. Αν ο νόμος, που φέρει και την υπογραφή του κ. Ραγκούση, θα πρέπει να επανεξεταστεί, αυτό είναι ζήτημα της Βουλής», δήλωσε ο Πέτσας την περασμένη Τρίτη, δίνοντας το στίγμα της κυβερνητικής θέσης. Μόνο που τη νομοθετική πρωτοβουλία δεν την έχει η Βουλή, την έχει η κυβέρνηση. Οι βουλευτές και τα κόμματα μπορούν να υποβάλουν προτάσεις νόμου. Σχέδια νόμου υποβάλλουν οι υπουργοί που έχουν τη σχετική αρμοδιότητα (ή συναρμοδιότητα). Μ' αυτή του τη δήλωση ο Πέτσας πέταξε τη μπάλα στην εξέδρα, ομολογώντας έμμεσα πως ό,τι έγινε έγινε με κυβερνητική πρωτοβουλία και όχι με πρωτοβουλία υπαλλήλων.
Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2019