Τετάρτη 21 Αυγούστου 2019 | 03:34

ΕπικαιρότηταPointer

Brexit: Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, η ατίμωση όχι



«Σημειώνω με λύπη μου το αποτέλεσμα της  χθεσινοβραδινής ψηφοφορίας στη Βουλή των Κοινοτήτων. Από την πλευρά της ΕΕ, η διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας αποχώρησης συνεχίζεται. Η συμφωνία αποχώρησης αποτελεί δίκαιο συμβιβασμό και την καλύτερη δυνατή συμφωνία. Μειώνει τη ζημία που προκαλείται από το Brexit για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι ο μόνος τρόπος να εξασφαλιστεί η ομαλή αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ενωση… Ο κίνδυνος άτακτης αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου έχει αυξηθεί με τη χθεσινοβραδινή ψηφοφορία. Αν και δεν θέλουμε να συμβεί αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει τις εργασίες της όσον αφορά τα μέτρα έκτακτης ανάγκης προκειμένου να διασφαλίσει ότι η ΕΕ είναι απολύτως έτοιμη. Καλώ το Ηνωμένο Βασίλειο να αποσαφηνίσει τις προθέσεις του το συντομότερο δυνατόν. Ο χρόνος σχεδόν τελείωσε».
 
Το απόσπασμα προέρχεται από τη σύντομη δήλωση του προέδρου της Κομισιόν Ζαν Πολ Γιούνκερ, μετά από την ταπεινωτική για τη βρετανίδα πρωθυπουργό απόρριψη της συμφωνίας αποχώρησης από την ΕΕ από το βρετανικό κοινοβούλιο, την περασμένη Τρίτη το βράδυ. Η ήττα ήταν τόσο ταπεινωτική που χαρακτηρίστηκε από το βρετανικό Τύπο ως η χειρότερη τον τελευταίο αιώνα, καθώς 432 βουλευτές απέρριψαν τη συμφωνία και μόλις 202 την υπερψήφισαν! Μεταξύ αυτών που καταψήφισαν τη συμφωνία περιλαμβάνονται και 118 βουλευτές του κυβερνώντος συντηρητικού κόμματος, πράγμα που κάνει ακόμα μεγαλύτερη την ατίμωση της Μέι που επένδυσε πολλά στη συγκεκριμένη συμφωνία (χαρακτηρίζοντας την απόφαση που θα πάρουν οι βουλευτές ως τη σημαντικότερη στην ιστορία τους).
 
Βαθιά απογοητευμένη (περίμενε την ήττα, αλλά ίσως όχι τέτοια συντριβή), η Μέι δήλωσε ότι η ψηφοφορία της περασμένης Τρίτης έδειξε ξεκάθαρα ότι η Βουλή δε θέλει τη συμφωνία, δεν έδειξε όμως τι είναι ακριβώς αυτό που θέλει. Από τη μεριά τους οι καπιταλιστές, που όλο αυτό το διάστημα κινδυνολογούν ασύστολα προειδοποιώντας για καταστροφικές συνέπειες από μια άτακτη αποχώρηση, σχολίασαν το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας με μία ανακοίνωση μόλις τριών σειρών, την οποία διάβασε η γενική γραμματέας του συνδικάτου τους (Σύνδεσμος Βρετανικών Βιομηχανιών, CBI) Καρολιν Φέρμπερν: «Κάθε επιχείρηση θα αισθανθεί ότι η μη συμφωνία έρχεται με δύναμη ακόμα πιο κοντά. Χρειάζεται αμέσως ένα νέο σχέδιο. Τώρα είναι η στιγμή οι πολιτικοί μας να φτιάξουν ιστορία ως ηγέτες. Ολοι οι βουλευτές χρειάζεται να συναισθανθούν την ανάγκη για συμβιβασμό και να δράσουν με ταχύτητα για να προστατεύσουν τη βρετανική οικονομία».
 
Κοινώς, τα κάνατε… σκατά, βρείτε τρόπο να τα διορθώσετε! Το συνδικάτο των καπιταλιστών το είχε δηλώσει. Μπορεί η συμφωνία της Μέι με την ΕΕ να μην είναι τέλεια, είναι όμως μία πρόοδος καθώς αποσοβεί την άτακτη αποχώρηση από την ΕΕ (δηλαδή την έξοδο χωρίς καμία συμφωνία), που θα έβαζε άπειρα προβλήματα στους καπιταλιστές (πρώτα απ’ όλα, δασμούς στα προϊόντα τους). Γι’ αυτό και οι καπιταλιστές υποστήριξαν τη συμφωνία, δηλώνοντας (διά στόματος Φέρμπερν, πριν από την ψηφοφορία) ότι «η ευθύνη για την εξασφάλιση μιας συντεταγμένης εξόδου βρίσκεται τώρα στα χέρια του κοινοβουλίου». Ομως τα πράγματα στην πολιτική δεν κινούνται με τον ίδιο τρόπο όπως στα φυσικά φαινόμενα. Μπορεί τα αστικά κοινοβούλια να υποτάσσονται στους καπιταλιστές, αυτό όμως δε γίνεται πάντα με άμεσο και απόλυτο τρόπο. Υπάρχουν και τα «ατυχήματα» που θέτουν προβλήματα στο πώς θα εφαρμοστούν οι πολιτικές που εξυπηρετούν το σύστημα εξουσίας.
 
Ενα τέτοιο «ατύχημα» ήταν και συνεχίζει να είναι το Brexit. Ας θυμηθούμε ότι όταν ο Κάμερον έκανε το περιβόητο δημοψήφισμα, η Βρετανία ήδη είχε καταλήξει με την ΕΕ σε συμφωνία για τις μεταξύ τους σχέσεις. Περίμενε λοιπόν αυτή η συμφωνία να επικυρωθεί από τη λαϊκή ψήφο, όμως το κλίμα που είχε διαμορφωθεί μέσα στον κόσμο (για την απαλλαγή από τα «δεσμά» της ΕΕ) λειτούργησε αρνητικά για την παραμονή στην ΕΕ. Το κλίμα αυτό σίγουρα δε δημιουργήθηκε «από το πουθενά». Ηταν οι υπαρκτές αντιθέσεις της Βρετανίας με την ΕΕ που το δημιούργησαν και η ανάγκη μιας τροποποιημένης μεταξύ τους σχέσης, όμως κανείς δεν περίμενε ότι τα πράγματα θα πάρουν τέτοια τροπή και η Βρετανία θα είναι αντιμέτωπη με μία άτακτη αποχώρηση, ένα «σκληρό Brexit» που οι καπιταλιστές το φοβούνται όπως ο διάολος το λιβάνι.
 
Η συμφωνία της Μέι με την ΕΕ είχε ένα αδύνατο σημείο. Ηταν το λεγόμενο “backstop”, η εξασφάλιση δηλαδή της αποφυγής «σκληρών συνόρων» μεταξύ Βόρειας και Νότιας Ιρλανδίας. Αυτό σημαίνει ότι η Βόρεια Ιρλανδία, που ανήκει στη Βρετανία, και η Νότια, που αποτελεί ανεξάρτητο κράτος το οποίο παραμένει εντός ΕΕ, θα εξακολουθήσουν και μετά το Brexit να είναι συνδεδεμένες τελωνειακά, όπως και σήμερα. Η Μέι διαβεβαίωνε ότι αυτό είναι προσωρινό. Τις ίδιες διαβεβαιώσεις έδινε και η ΕΕ. Ομως αυτό δεν έγινε πιστευτό από τους βουλευτές, βάσει του γνωστού ρητού «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού». Ορισμένοι (όπως ο Μπόρις Τζόνσον) είχαν αναφέρει ότι με τη συμφωνία αυτή θα έχει μεγαλύτερο ρόλο η Νότια Ιρλανδία στα ζητήματα της Βόρειας, απ’ όσο έχει η Βρετανία! Ετσι, ο εθνικιστικός ιμπεριαλισμός νίκησε επί του πραγματισμού.
 
Οπως έχουν τα πράγματα, το πιθανότερο είναι να παραταθεί η αποχώρηση, μιας και θα χρειαστεί καιρός για να γίνει μία νέα συμφωνία που θα γίνει αποδεκτή από τη βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων. Το πώς θα γίνει αυτό μένει να το δούμε, όπως και το ποια θα είναι η κυβέρνηση που θα το εφαρμόσει. Ενδεχομένως να δούμε και νέο δημοψήφισμα όπως –μετά τον πρώην πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ- ζήτησε και ο πρώην πρωθυπουργός Τζον Μέιτζορ (ένας του Εργατικού και ένας του Συντηρητικού Κόμματος). Η επιβίωση (με μόλις 19 ψήφους διαφορά) της κυβέρνησης Μέι στην πρόταση μομφής που κατέθεσαν οι Εργατικοί (325 υπέρ της κυβέρνησης έναντι 306 κατά), μπορεί να οφείλεται στη συσπείρωση των συντηρητικών βουλευτών και των βουλευτών του Δημοκρατικού Ενωτικού Κόμματος (που στηρίζει την κυβέρνηση). Αυτό όμως δε σημαίνει ότι το επόμενο διάστημα θα είναι εύκολο για τη βρετανίδα πρωθυπουργό που θυμίζει ακροβάτη που προσπαθεί να ισορροπήσει σε τεντωμένο σκοινί πάνω από τον γκρεμό ενός σκληρού Brexit.
 
 
Κυριακή 20 Ιανουαρίου 2019